2010/12/31

The year of the Realization

2010 was a good year for me. In a nutshell, it was the year of the realization. I think it means that accumulate the experiences over my life and so on figure it out deeply and steadily.  I hope that I was. As Robert Byrne once said “The purpose of life is a life of purpose”, now I’m thinking about what is my purpose this year. Also I’m thinking about what kind of accomplishments do I need to acquire and arranging a waste of time-things to avoid. Everybody happy new year! The world is wide and many things to do.

2010/12/16

Every picture tells a story #6

Here are some of Ulaanbaatar photos of the early 30, 40’s.  Many people gathered around Sukhbaatar Square to celebrate the day of May. National University of Mongolia appears outside the square. A dome building was located at the base of the current Government palace. A UAZ 476 passes through the newly built tunnel Cosmos. 
Oh. Time flies, never to return. But the photos remain. Click to larger photos.





2010/12/07

Book of life


If there are tempting good books I always buy them no doubt. Then I glimpse and put them on my bookshelf. I’m already a damn good collector of books, but it is doubtful that whether I read them all. Finally, I bought The Brothers Karamazov by Fyodor Dostoevsky and began reading it. But so many dusted books that I collected before, waiting for me. Rarely when I glanced at these mournful books I conceive that my life is limited, but books to read are unlimited. As much as a growing number of my books, time to read the books down on the contrary.

2010/12/01

Season

Цаг хугацаа бол бүгдийн эзэн гэж
Шал дэмий юм би бодож явжээ
Ой санамж, бодол бясалгал минь л
Одоо, ирээдүй, өнгөрсөн бүгдийн эзэн юм.

Б.Галсансүхийн ийм нэг шүлэг байдаг. Цаг хугацаа бүхний эзэн мөн эсэхийг "цаг хугацаа" өөрөө харуулах эсэхийг мэдэшгүй. Энэ нь бидний оюун ухаан цаг хугацаа гэдэг ойлголтод хэрхэн хандаж байгаагийн илрэл юм. Хүмүүс нэгэнтээ орон зайн хэмжээсийг ашиглан цаг хугацаа гэх ойлголтыг бий болгосон. Гэтэл энэ нь үнэн хэрэгтээ "жинхэнэ цаг хугацаа" мөн үү, үгүй юу гэдгийг өнөөгийн ухамсрын түвшинд ойлгон мэдрэх боломж хомс.
Таталцлын хууль ёсоор бид дэлхий дээрхи үнэмлэхүй цаг хугацаанд захирагдан амьдардаг ч бодит мөн чанартаа цаг хугацааны хоёр дахь хэмжээс байдаг гэдгийг шинжлэх ухаан аль хэдийнэ тогтоочихсон билээ. Хүмүүс хөдөлгөөн ба орон зайн хамаарлыг арай ядан ойлгохоос бус жинхэнэ цаг хугацааг мэдэрч чаддагүй гэсэн үг. Орон зайд цаг хугацааны эхлэл, эсвэл төгсгөл гэж үгүй, харин өнгөрсөн, одоо, ирээдүй хэмээх ойлголт нь ердөө л тархинд буусан харанхуй ойлголт төдий зүйл байж магадгүйг яруу найрагч маань энэ шүлгээрээ илэрхийлсэн юм шиг санагддаг.

2010/10/19

Erratic

Монголын нийгэм цомхоныг хэлэх үү, зарим нөхөд Facebook, Twitter ашиглаад л парламентад сонгогдчихыг боддог бололтой. Бас "Мессенжер дээрээ л бүртгэчих, тэгвэл улс төрд болж байгаа хамгийн шинэ мэдээ мэдээллийг явуулж байя" гэх юм. Дэмжээд байхад итгэл даадаггүй улс төрчдөөсөө яаж салья даа гэж байхад хэн ч дэмжихгүй байхад би улс төрч гээд зүтгээд байдаг хүмүүсийг яалтай билээ.

2010/08/31

Two poems about leaf

Цаг үеийнхээ нэртэй яруу найрагчид маань навчны тухай төсөөтэй шүлэг бичсэн байхыг санамсаргүй олж уншив. 1968 онд Рэнчиний Чойном:

Өчигдөр модны навчис унасан.
Өөрөөс минь, сэтгэл зүрхнээс минь унаж байгаа юм шиг л
Навчис эргэлдэн унах нь хайран байв.
Нарны хэлтэрхийнүүд шиг шаргалтан унах нь хайран байв.

гэжээ. Харин 1983 онд Дэндэвийн Пүрэвдорж ийнхүү шүлэглэжээ.

Намрын мөчрөөс
Навч хийсэн унав.
Навчтай хамт
Нар хэлтрэн унав.
Нарны хэлтэрхийтэй
Намрын өдөр унав.
Намрын тэр өдөр
Надаас гандан унав.

2010/08/30

The Museum of Innocence

“Сайн номыг уншаад дуусахад сайн найзаа алдсантай адилхан санагддаг” гэж хэлсэн байдаг. Киног 2-3-хан цагт үзчихдэг болохоор тэрүүхэн үедээ бодогдоод өнгөрдөг. Харин номыг ядаж 2-3 өдөр, эсвэл 7-гоос дээш хоног унших тохиолдол байдаг тул дууссаны дараа өнөөх номоо номын тавиурт нь буцаагаад тавих гэхээр салж чадахгүй дасчихсан байдаг юм.
Сарын өмнө Орхан Памукийн The Museum of Innocence-ыг худалдаж аваад зав зайгаараа барьж суусаар одоо л нэг юм уншиж дуусгах шив. (Нобелийн шагнал хүртсэнээсээ хойш гаргасан анхны ном нь гэсэн. Өмнө нь Snow, My name is Red гэх мэт номуудаараа алдартайг нь мэдэх юм.) Нэг сар хамт байсан болохоор уншаад дууссаны дараа дээрхи шиг сэтгэгдэл дахиад л төрнө лээ. Зохиолд үнэнч хайр сэтгэлийнхээ төлөө нэг насны амьдралаа гаргуунд хаяж буй Кемал гэх залуугийн тухай гарна. Түүний этгээд сонин зан төрх, амьдралыг үзэх үзлийг нь 1970-1980-аад оны Турк орны нийгмийн амьдралтай холбон бичсэн нь сонирхолтой байлаа. Кино урлаг, уран зураг, чамин тансаг ресторан, царайлаг бүсгүйчүүд гээд бүгд л гарна. Памук энэ номоороо эх орон, зан заншил, ахуй амьдралаа үнэхээр сайн рекламджээ гэсэн бодол төрсөн. Очиж үзмээр санагдтал л... Памук өөрөө бодит амьдрал дээр The Museum of Innocence-г барьж босгохоор ажиллаж байгаа гэсэн.
Энэ ондоо багтаад амжвал хоёр дажгүй ном унших бодолтой байгаа. Энэ удаад харин уран зохиолын бус хоёр ном уншихаар төлөвлөж буй. Нэг түүхийн ном, нэг нийгэм улс төрийн сэдэвтэй ном. My life goes on with the books...

2010/08/02

Top hits music June and July, 2010

Сүүлийн хоёр сарын турш хамгийн их сонссон дуунуудаа жагсааж үзлээ. Аранби, алтернатив жанрын дуунуудад голдуу дурласан байна. World Cup-ын үеэр theme дуунуудыг нь тэртэй тэргүй маш ихээр сонссон тул энд дурдсангүй. Калифорниас гаралтай Train хамтлагийн өнгөрсөн жил гаргасан Save Me San Francisco цомог таалагдсан. Тэр дундаа You Already Know дуу нь энэ зуны хит юм уу даа хэхэ. Бас Parachute гээд тас дуу бий. Keane-ы Night Train цомог дажгүй санагдав. 2010 оны хавар гаргасан цомог гэсэн. Дуулахнээ энд тэндэхийн жагсаалтуудад овоо л явж байгаа юм билээ. Ер нь хөгжмийн ертөнцөөс дор хаяж нэг жил хоцордог заншил сүүлийн хэдэн жил тогтоод байгаа юм хойно яая гэхэв. Энэ дуунуудыг хэдэн жилийн дараа дахин сонсох үед классик мэт санагдах байх гэж найдья.

Train - You Already Know(Alternative)
Jay Sean - All or Nothing (R and B)
Kesha - Blind (Electro Pop)
Taylor Swift - Change (Country)
Jay Sean - Down (R and B)
Keane - Looking Back (Alternative)
Rihanna - Fire Bomb (R and B)
Circa Survive - I felt free(Indie)
Jesse McCartney - My Baby (Dance pop)
B.o.B - Nothin’ on You (Hip hop)
Train - Parachute (Alternative)

2010/06/11

World Cup 2010

Миний санахын 1990-ээд оны эхээр жаахан бацаан байхдаа NBA-гийн улаан фэн байлаа. Зогсоо зайгүй үзнэ. Тэр үед Houston Rockets баг миний дэмждэг ганц баг, Hakeem Olajuwon шүтээн минь байв. Түүний спин эргэлт энэ тэрийг үзээд л биширдэг байж дээ. За тэгээд л season дуусаад play-off эхэлбэл бүр алгасахгүй үзнэ. 1995, 1996 онд өнөөх пуужингууд маань аварга болж байсан санагдана. Тэр үед Shaquille O'Neal, Penny Hardaway нар ид гарч ирж байсан. Orlando Magic-ыг манай пуужингууд 4-0 дэж байсан юмдаг.
Тэгэж байтал мөсний хоккей гэдэг юманд нугасгүй дуртай болов. 1997 оны үед гэхүү дээ. Detroit Red Wings, Colorado Avalanche гэх мэт супер багуудын тоглолтыг алгасахгүй үздэг болов. Тэр үед улаан жигүүрүүдэд оросын тавт мандаж байсан цаг. Colorado-д болохоор Peter Forsberg юу чаддагаа үзүүлж байсан юмдаг. Нэг спорт сонирхохоороо нөгөөдөхөө тэр чигт нь орхидог дутагдалтай. Нөгөө сагсан бөмбөг маань бүр хаягдсан.
Дараахан нь F-1-ийн фэн болов. Michael Shumacher, Damon Hill, Jacques Villeneuve нарын гал гарсан уралдааныг үзээд хоккейгаа болив. Би ямар юмаа хийж ийм дэмий юм үзэж байваа гэж боддог байв.
1998 онд Францад хөлбөмбөгийн дэлхийн цомын тэмцээн болсон тэр цагаас хойш хөлбөмбөгт дурлаж, одоо хүртэл үнэнч хөгжөөн дэмжигч нь, улаан фэн нь хэвээр явна. Үүнээс цааш газар үгүй гэдэг шиг үүнээс цааш спорт үгүй бололтой. Бусад спортыг хааяахан үздэг ч гэлээ хөлбөмбөг бол Number one ажээ. Зүгээр ч нэг үзэхгүй үзсэн шиг үзэж, дэмжсэн шиг дэмжинэ. Бас энэ спортын талаархи мэдлэгээр хэнээс ч дутахгүй. Ер нь илүү л гэж ярина хэхэ. Ямартай ч олон арван спорт үзэж сонирхож байсны эцэст эд бүгдээс хамгийн шилдэг нь хөлбөмбөг л гэж баттай хэлнэ.
Дөрвөн жил хүлээсний эцэст арай гэж нэг юм болдог энэ тэмцээнээ өнөөдрөөс эхлээд найз нөхөдтэйгээ, хамаатан садантайгаа суугаад үзнэ дээ. Эхний тоглолт Мексик-Өмнөд Африкийн багуудын хооронд болох нь. Мексик гэснээс хэдэн жилийн өмнө дэлхийн цомын тэмцээн дээр Мексикийн шигшээ өрсөлдөгчөө ялсанд баярлаад тэндэхийн нэг онц дэглэмтэй шоронгийн хуяг баярласандаа агаарт баахан хий буудаж, бүр давраад бүх хоригдлуудаа суллаад явуулчихсан гэдэг. Дараа нь нөгөө нөхрийг шүүх хурал болсон чинь харин эх орон, ард түмнийхээ төлөө сэтгэл зүрхээ зориулсан үйлдэл гэж үзээд ял шийтгэлгүй үлдээсэн гэж байгаа.
Хүн амьдралынхаа туршид олон аялал хийдэг. Спортын тухайд хөлбөмбөг эцсийн зогсоол ажээ.